Relatie en kinderen

Steeds ruzie sinds de baby er is: zo komen jullie eruit

Maken jullie meer ruzie sinds de geboorte? Dan zijn jullie niet de enigen: vermoeidheid, mental load en nieuwe rollen voeren de druk op, bij moeders en bij vaders. Relatieonderzoek laat zien dat niet zozeer het aantal ruzies een relatie slijt, maar de manier van ruziemaken. En dat kun je leren, ook als je doodmoe bent.

Waarom maak je meer ruzie na een geboorte?

Omdat jullie nog nooit zo moe waren, zo gehaast en zo weinig beschikbaar voor elkaar. Ruzies na een geboorte gaan zelden over het echte onderwerp: achter “je bent alweer de tas voor de opvang vergeten” zit vaak “ik kan niet meer overal aan denken”.

Een onderzoek dat 218 stellen acht jaar lang volgde, zag het gebeuren: vlak na de geboorte van het eerste kind nemen negatieve woordenwisselingen plotseling toe, bij moeders en bij vaders (Doss et al., 2009). Slaaptekort helpt niet: na een slechte nacht maken stellen meer ruzie en begrijpen ze elkaar slechter (Gordon en Chen, 2014).

Met andere woorden: niet jullie relatie gaat kapot, de fase is zwaar. Reden te meer om op de manier te letten.

De onderwerpen waarbij de vonken overslaan

Het zijn bijna altijd dezelfde, van het ene gezin tot het andere. Ze herkennen haalt de angel er al uit.

  • “Ik ben altijd degene die eruit gaat.”De nachten, en wie wanneer slaap inhaalt.
  • “Daar had jij ook aan kunnen denken.”De mental load, en de lijst die in één enkel hoofd woont.
  • “Alweer je moeder?”De schoonfamilie, hun adviezen en hun onverwachte bezoekjes.
  • “Laat maar, ik doe het wel.”Hoe je het met de baby aanpakt, en wie het beter weet.
  • “We zien elkaar niet meer.”De tijd samen, en de tederheid die ontbreekt.
  • “Jij laat hem alles doen.”De opvoeding, zodra het kind groter wordt.

Maak de lijst “wie denkt waaraan” →

Hoe maak je ruzie zonder elkaar pijn te doen?

Een resultaat van de University of Washington ging de wereld rond: bij 124 pasgetrouwde stellen kon je aan de eerste drie minuten van een ruzie voorspellen welke stellen zes jaar later nog samen waren (Carrère en Gottman, 1999). Goed nieuws: het begin van een ruzie heb je het best in de hand.

  1. Zacht beginnenPraat over jezelf en de situatie, niet over de ander: “Ik ben vanavond helemaal op, kun jij de baby in bad doen?” in plaats van “Jij doet ook nooit iets”.
  2. Eén onderwerp tegelijkHet flesje van vanavond, niet de laatste vijf jaar. “Altijd” en “nooit” zetten de ander in de verdediging.
  3. Pauze nemen als het overkooktGaat je hart tekeer, gaat je stem omhoog? Stop. “Ik ben over twintig minuten terug” is geen vluchten, als je echt terugkomt.
  4. Zoeken wat er klopt bij de anderZelfs in een onterecht verwijt zit vaak een stukje waarheid. Dat erkennen laat de temperatuur in één keer zakken.
  5. Het goedmaken, ook al gaat het onhandigEen gebaar, een grapje, een “zullen we opnieuw beginnen?”. Het kunnen bijleggen telt net zo zwaar als het kunnen ruziemaken.

Zinnen die vergiftigen, en zinnen die kalmeren

Hetzelfde idee, een ander effect. Tik op een kaart om hem om te draaien.

Ruzie waar de kinderen bij zijn: is dat erg?

Kinderen hebben geen ouders nodig die nooit ruziemaken. Waar ze zich zorgen over maken, zijn vijandige ruzies, en ruzies die nooit worden opgelost: schreeuwen, minachting, deuren die dichtslaan, stilte die blijft hangen.

Een onderzoek bij 235 gezinnen liet het zien: als ouders constructief ruziemaken, met respect, oplossingen en genegenheid, voelen kinderen zich veiliger, en een jaar later zijn ze attenter naar anderen (McCoy, Cummings en Davies, 2009).

Is er een ruzie uitgebarsten waar ze bij waren? Dan kan het goedmaken ook waar ze bij zijn: “We waren het niet eens, we hebben erover gepraat, en nu is het goed.”

Zijn jullie het oneens over de opvoeding?

Schermen, slapen, knuffelen om in slaap te vallen, straffen: de meningsverschillen komen vroeg, en ieder neemt de opvoeding mee die hij of zij zelf kreeg.

  1. Spreek twee of drie regels afNiet over alles: over wat jullie allebei het belangrijkst vinden. Voor de rest heeft ieder zijn eigen stijl, en het kind past zich prima aan.
  2. Val de ander niet af waar het kind bij isBehalve bij gevaar steun je de ander op het moment zelf, en praat je er later samen over.
  3. Vertel waar ieder vandaan komt“Bij ons thuis ging het zo …”: begrijpen waar het standpunt van de ander vandaan komt, maakt het gesprek zachter.

Als het geen ruzie meer is

Een ruzie, ook een felle, is een botsing tussen twee mensen die het recht hebben het oneens te zijn. Het is geen ruzie meer als een van de twee bang is voor de ander, als er bedreigingen zijn, vernederingen, controle over geld, telefoon of uitgaan, of klappen.

Het is nooit de schuld van wie het meemaakt, en het is niet aan die persoon om “het beter te doen”. Veilig Thuis is dag en nacht bereikbaar, gratis en anoniem, via 0800-2000. In Vlaanderen kun je terecht bij 1712. Bij direct gevaar: 112.

Wanneer praat je erover met een professional?

Deze site geeft geen medisch advies. Maar sommige signalen zijn het waard om met een professional te bespreken, bij wie van jullie het ook speelt:

  • Somberheid, angst of uitputting houden aan en nemen alle ruimte in.
  • Jullie maken elke dag of kwetsend ruzie, of jullie kunnen helemaal niet meer met elkaar praten.
  • Een van jullie is bang voor de ander.

Bij wie kun je terecht: je verloskundige, de huisarts, het consultatiebureau, een psycholoog of een relatietherapeut.

In Nederland komt de kraamverzorgende de eerste dagen na de bevalling bij jullie thuis, en daarna volgt het consultatiebureau jullie baby, gratis. Daar kun je ook praten over je stemming, je slaap en jullie relatie. In Vlaanderen kun je terecht bij Kind en Gezin.

Gaat het echt niet goed? 113 Zelfmoordpreventie is dag en nacht bereikbaar, anoniem: bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl. In Vlaanderen: de Zelfmoordlijn, 1813.

Bij geweld in de relatie: Veilig Thuis is dag en nacht bereikbaar, gratis en anoniem, via 0800-2000. In Vlaanderen: 1712, op werkdagen. Bij direct gevaar: 112.

Jullie vragen

Is het normaal om meer ruzie te maken na de geboorte van een kind?

Ja. Vermoeidheid, mental load en nieuwe rollen voeren bij de meeste kersverse ouders de druk op. Een onderzoek dat 218 stellen acht jaar lang volgde, zag vlak na het eerste kind een duidelijke toename van negatieve woordenwisselingen, bij moeders en bij vaders. Het gaat om de manier van ruziemaken, en van het weer goedmaken.

We maken heel veel ruzie: wat kunnen we doen?

De oorzaken aanpakken in plaats van elke ruzie: de nachten en de mental load beter verdelen, elke dag tien minuten voor jullie samen houden en lastige onderwerpen bewaren voor een rustig moment. Als de spanning stijgt, is een pauze van twintig minuten meer waard dan één woord te veel.

Is ruziemaken waar de kinderen bij zijn erg?

Rustige meningsverschillen die worden opgelost, schaden ze niet en kunnen ze zelfs leren hoe je met conflicten omgaat. Waar ze zich zorgen over maken, zijn vijandige ruzies zonder einde. Is er een ruzie uitgebarsten waar ze bij waren, laat ze dan ook het goedmaken zien.

Hoe maak je het goed na een grote ruzie?

Wacht tot de boosheid gezakt is, en ga naar de ander toe met wat je voelde, niet met de lijst van zijn of haar fouten. Erken je eigen aandeel, ook als het klein is. Een gebaar telt ook: een kop koffie die je brengt, een hand die je neerlegt. Je hoeft het niet over alles eens te zijn om elkaar terug te vinden.

Wat te doen als jullie het oneens zijn over de opvoeding?

Spreek twee of drie regels af die jullie allebei het belangrijkst vinden, en laat de rest wat losser. Val de ander niet af waar het kind bij is: praat er later samen over. Begrijpen welke opvoeding ieder zelf kreeg, helpt om een gemeenschappelijke basis te vinden.

Wanneer ga je naar een relatietherapeut?

Als de ruzies dagelijks of kwetsend worden, als jullie niet meer met elkaar kunnen praten, of gewoon als jullie in kringetjes draaien. Een relatietherapeut helpt om uit patronen te komen die zich herhalen. Is een van jullie bang voor de ander, dan is het geen ruzie meer: bel Veilig Thuis via 0800-2000.

Geciteerde studies en cijfers